Tribute to David Lynch - pokazy filmowe w hołdzie reżyserowi

Trwające od lutego pokazy pod hasłem TRIBUTE TO DAVID LYNCH to filmowy hołd dla amerykańskiego twórcy. Od 4 do 10 kwietnia pokażemy kolejne znane i cenione filmy, takie jak debiutancka Głowa do wycierania, odważna Zagubiona autostrada oraz doskonały thriller Mulholland Drive, który przyniósł Lynchowi nagrodę za reżyserię w Cannes. Wyświetlony zostanie również film pełnometrażowy rozszerzający serialowe uniwersum Miasteczka Twin Peaks, czyli Twin Peaks: Ogniu krocz ze mną. Jego wyjątkowym uzupełnieniem będzie pokaz usuniętych scen, które nie trafiły do ostatecznej wersji tego filmu, zebranych w Twin Peaks: Brakujące elementy.
Będzie też można zobaczyć trzy zestawy filmów krótkometrażowych Lyncha, które pozwalają prześledzić rozwój jego twórczości. Od pierwszych prób realizowanych w trakcie studiów na Pennsylvania Academy of the Fine Arts, które zdradzają wczesne fascynacje reżysera i wyznaczają dalszą trajektorię jego kariery po późniejsze filmy, które Amerykanin tworzył u progu nowego stulecia. Dopełnienie obrazu wszechstronnej twórczości Lyncha stanowi natomiast intymny film dokumentalny, David Lynch: Żyć sztuką oraz (dołączony do zestawu Dumbland) średniometrażowy Portret.

(David Lynch) US 1977, 89'

(David Lynch) FR/US 1997, 135'
sobota, 5 kwietnia


niedziela, 6 kwietnia

(David Lynch) FR/US 1997, 134'

(David Lynch, Pierre-Henri Gibert) US 2002/2019, 61'
poniedziałek, 7 kwietnia

zestaw sześciu filmów krótkometrażowych, 93'

(David Lynch) FR/US 2001, 147'
wtorek, 8 kwietnia

zestaw siedmiu filmów krótkometrażowych, 92'


(David Lynch) US 1977, 89'

(Jon Nguyen, Olivia Neergaard-Holm, Rick Barnes) US 2017, 89'
czwartek, 10 kwietnia

(David Lynch) FR/US 2001, 147'
(Jon Nguyen, Rick Barnes, Olivia Neergaard-Holm) US/DK 2016, 88'
Master of Art Film Festival 2017: najlepszy dokument o sztuce i fotografii
MFF w Wenecji 2016: nominacja do nagrody Venezia Classici dla najlepszego filmu dokumentalnego o kinie
MFF w Londynie 2016: nominacja do nagrody Griersona
Wyjątkowy, intymny portret jednego z najbardziej przełomowych reżyserów naszych czasów. Twórcy filmu na przestrzeni czterech lat nagrali ponad dwadzieścia rozmów z Davidem Lynchem, które następnie przekształciły się w niespełna półtoragodzinną, osobistą opowieść artysty o jego życiu, młodości, podejściu do sztuki i wizji kina.
Filmowiec wspomina swoje dzieciństwo w górzystej Montanie, wchodzenie w dorosłość w Filadelfii, próby rozpoczęcia kariery malarskiej, a w końcu – przygotowania do produkcji Głowy do wycierania. David Lynch: Żyć sztuką to nie laurka wypełniona pochwałami na temat mistrza, lecz odważne otwarcie się na świat: opowieść o wewnętrznym mroku, tragediach i paraliżującym lęku, które Lynch przekuł w jedyną w swoim rodzaju artystyczną ekspresję.
Ufundowana oddolnie dzięki kampanii crowdfundingowej w serwisie Kickstarter produkcja miała swoją światową premierę w oficjalnej selekcji Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Wenecji, a następnie rozkochała w sobie krytyków i kinomanów na całym świecie.
GŁOWA DO WYCIERANIA | ERASERHEAD
(David Lynch) US 1977, 89'
Legendarny debiut Davida Lyncha.
Przepełniony surrealistyczną symboliką i godnymi Davida Cronenberga mutacjami ciała, tworzonymi za pomocą praktycznych efektów specjalnych, film przedstawia przerażający portret lęku przed dorosłością i ojcostwem. Oto dzieło, które zainspirowało Lśnienie, Pi i twórczość legendarnego H.R. Gigera.
Harry Spencer (magnetyczny Jack Nance) to drukarz na urlopie, zamieszkujący przerażające i zniszczone, surrealistyczne amerykańskie miasto. Podczas niepokojącej kolacji zapoznawczej z rodzicami swojej ukochanej, Mary X (Charlotte Stewart), dowiaduje się, że wybranka urodziła jego zdeformowane dziecko. Po długim czasie związku na odległość muszą się natychmiast pobrać i stworzyć rodzinę. Szybko okazuje się jednak, że macierzyństwo przerasta Mary, która opuszcza Harry’ego. Pozostawiony samotnie w nowej roli, Harry osuwa się w coraz bardziej surrealistyczne wizje z elementami musicalowymi.
Oniryczny język narracji, mnogość niewytłumaczonych znaków i wymykający się poznaniu mroczny spirytualizm sprawiają, że Głowa do wycierania jest najbardziej tajemniczym i otwartym na interpretacje obrazem Lyncha. Sam reżyser nazwał go „snem o mroku i niepokoju”. Choć początkowo krytycy i publiczność odrzucili film, nazywając go wręcz „powodującym wymioty bezguściem”, z czasem dzieło zyskało status kultowy. Obecnie Głowa do wycierania regularnie pojawia się na listach najlepszych filmów lat siedemdziesiątych i uchodzi za jedno z najważniejszych osiągnięć filmowego surrealizmu. W 2004 roku film trafił do zbiorów słynnej amerykańskiej Biblioteki Kongresu („The Library of Congress”) jako jedno z dzieł „kulturowo, historycznie lub artystycznie istotnych”, zaś w plebiscycie prestiżowego Online Film Critics Society z 2010 roku został uznany za drugi najlepszy debiut w historii kina — tuż za Obywatelem Kane’em Orsona Wellesa.
(David Lynch) FR/US 2001, 145'
MFF w Cannes 2001: najlepszy reżyser
Oscary 2002 nominacja: najlepszy reżyser
Cezary 2002: najlepszy film zagraniczny
Mulholland Drive to surrealistyczna historia miłosna, która toczy się w pełnym tajemnic i sekretów mieście marzeń. Młoda, ambitna aktorka, Betty Elms (Naomi Watts), przybywa do Los Angeles, by zostać gwiazdą filmową. Spotyka tam tajemniczą Ritę (Laura Harring), cierpiącą na amnezję po wypadku samochodowym na tytułowej Mulholland Drive. Próbując rozwikłać zagadkę jej prawdziwej tożsamości, bohaterki zostają wplątane w kryminalną intrygę. W tym samym czasie filmowiec Adam Kesher wpada w kłopoty w trakcie castingu do swojego najnowszego projektu.
(David Lynch) US/FR 2014, 90'

Pełnometrażowy film jest zbiorem scen, które nie znalazły się w finalnym montażu Ogniu krocz ze mną. W 34 sekwencjach ponownie trafiamy do Twin Peaks oraz Deer Meadow i otrzymujemy dopełnienie historii ostatnich dni życia Laury Palmer. Dodatkowym smaczkiem dla fanów jest pojawienie się postaci znanych z serialu, które zostały pominięte w wersji kinowej – m.in. Pete’a Martella, Josie Packard, Nadine Hurley, Jednorękiego Mężczyzny, Hawka i szeryfa Trumana.
Do tej pory niemal niepokazywany na kinowych ekranach film stanowi prawdziwą ucztę dla fanów twórczości Davida Lyncha i portal do jeszcze głębszego wejścia w jego fascynujący świat snów, morderstw, sów i lasów oraz odwiecznej walki dobra ze złem.
(David Lynch) US 1992, 135'

Independent Spirit Awards 1993: najlepsza muzyka oryginalna (Angelo Badalamenti)
Nagrody Saturn 1993: najlepsza muzyka (Angelo Badalamenti)
Fascynujący prequel kultowego Miasteczka Twin Peaks, w którym nie znajdziecie prostych
odpowiedzi – jedynie kolejne tajemnice, symbole i zagadki.
W rzece Wind River zostaje znalezione ciało nieletniej pracownicy seksualnej, Teresy Banks. Agenci FBI Chester Desmond (Chris Isaak) i Sam Stanley (Kiefer Sutherland) rozpoczynają śledztwo wśród obojętnych i średnio pomocnych mieszkańców miasteczka Deer Meadow. Wkrótce potem jeden z nich znika bez śladu. W drugiej części filmu śledzimy ostatnie siedem dni z życia Laury Palmer (Sheryl Lee), coraz bardziej osaczanej i doprowadzanej do szaleństwa przez tajemniczego Boba. Dziewczyna powoli dochodzi do przerażającego przekonania, że za potworem może kryć się jej ojciec.
W odróżnieniu od pełnego humoru, grającego z konwencjami kryminału i telenoweli Miasteczka Twin Peaks, Ogniu krocz ze mną jest niezwykle mroczne i poważne – co początkowo odrzuciło wielu krytyków i fanów serialu. Z czasem jednak maestria i wyobraźnia Davida Lyncha zdobyły uznanie, szczególnie za sprawą sukcesu stworzonego po latach trzeciego sezonu, który rozbudził miłość nowej fali widzów.
(David Lynch) FR/US 1997, 134'

Saksofonista Fred (Bill Pullman w jednej ze swoich najlepszych ról) i jego żona Renée (Patricia Arquette) zaczynają otrzymywać tajemnicze wiadomości i kasety VHS. Jedna z nich okazuje się zawierać nagranie muzyka stojącego nad rozczłonkowanym ciałem partnerki; wkrótce po jej odtworzeniu bohater zostaje aresztowany i skazany na śmierć za morderstwo. Kilka dni później okazuje się jednak, że w celi znajduje się zamiast niego skonsternowany młody mechanik Pete (Balthazar Getty). To dopiero początek dziwnych wydarzeń, zawijających się w filmową wstęgę Möbiusa.
(David Lynch) US 1967, 4' + wstęp reżysera

Pierwszy film Davida Lyncha, stworzony podczas jego studiów w Pennsylvania Academy of the Fine Arts. Nakręcona kamerą 16 mm animacja poklatkowa, złożona z obrazów namalowanych przez reżysera, przedstawia sześć wymiotujących postaci; całości
towarzyszy zapętlony dźwięk syreny.
ALFABET | THE ALPHABET
(David Lynch) US 1968, 4' + wstęp reżysera

Jeden z najbardziej niepokojących krótkich metraży w historii kina i pierwsze pojawienie się scen aktorskich w kinematografii Lyncha. Ekranizacja snu siostrzenicy malarki i ówczesnej żony reżysera – Peggy Lentz Oniryczna, wypełniona grozą opowieść o kobiecie uwięzionej w świecie alfabetu, bezustannie recytowanego przez dziecięcy chór. Film portretuje lęk przed społecznymi oczekiwaniami i kodyfikacją – stanięciem się tylko jednym, nic nie znaczącym elementem wielkiej masy ludzkiej.
BABCIA | THE GRANDMOTHER
(David Lynch) US 1970, 34' + wstęp reżysera

Obraz, który rozpoczął faktyczną karierę Lyncha i zachwycił świat amerykańskiego kina. Inspirowana angielską baśnią Jaś i magiczna fasola opowieść o ucieczce w świat fantazji chłopca wychowującego się w przemocowej rodzinie. Rezygnacja jednostki z życia zostaje tu ubrana w metaforę snu o opiekuńczej istocie, która może przytulić nas w zaświatach do swych rąk. American Film Institute określił Babcię jako „film wymykający się gatunkowym kwalifikacjom”.
KALEKA I & II | THE AMPUTEE I & II
(David Lynch) US 1973, 4' & 5' + wstęp reżysera

Pierwszy w pełni aktorski projekt Davida Lyncha, będący autorską próbą stworzoną podczas walki o zdobycie funduszy na Głowę do wycierania. Reżyser przygotował dwie wersje filmu w oparciu o napisany monolog, zestawiając go z dwoma różnymi testowymi nagraniami opisanej sceny dla American Film Institute. Filmy przedstawiają kobietę bez nóg, z papierosem w ręku, piszącą emocjonalny list. W trakcie tej czynności przychodzi pielęgniarz,
KOWBOJ I FRANCUZ | THE COWBOY AND THE FRENCHMAN
(David Lynch) US 1988, 26' + wstęp reżysera

Po horrorach, eksperymentach, animacjach i zgłębianiu koszmaru cielesności, przyszła pora na pokazanie przez Lyncha jego komediowego talentu. Głuchy zarządca rancza wspólnie z podwładnymi trafiają na kogoś (lub coś) niespodziewanego, a mianowicie na tytułowego Francuza... A to dopiero początek dziwnych spotkań tego dnia. Film stanowi miks pomysłów, które reżyser rozwinie potem m.in. w Blue Velvet, Dzikości serca, czy – przede wszystkim – Twin Peaks. Po raz pierwszy w konstelacji Lyncha pojawia się Harry Dean Stanton, w roli postaci, którą twórca przekształci później w Gordona Cole’a. Na ekranie towarzyszą mu m.in. serialowy Hawk, czyli Michael Horse, oraz Jack Nance – gwiazda Głowy do wycierania. Co ciekawe, Kowboj i Francuz powstał w ramach cyklu Francuzi oczami... (Les Français vus par...), w którym swoje krótkie metraże stworzyli także Andrzej Wajda oraz Jean-Luc Godard.
ZŁE PRZECZUCIA PO ZŁYM CZYNIE | PREMONITIONS FOLLOWING AN EVIL DEED (LUMIERE)
(David Lynch) US 1995, 1' + wstęp reżysera

Kolejna francuska kooperacja Lyncha, tym razem w ramach nowelowego Lumière i spółka, gdzie 41 światowej sławy reżyserów oddało hołd pionierom kina poprzez stworzenie filmów w duchu ich twórczości i za pomocą wymyślonego przez nich kinematografu. Trzy ujęcia pokazują policjantów odkrywających ciało młodej dziewczyny i idących poinformować jej rodziców. Między nimi pojawiają się charakterystyczne dla autora, nierzeczywiste przebitki: m.in. ludzie w maskach torturujący uwięzionego, nagiego mężczyznę, stojące pośrodku lasu łóżko i inne atrakcje. W niecałej minucie Lynch rozważa tu ludzką skłonność do zła, ukrywa zagadkę kryminalną oraz bawi się materią taśmy filmowej za pomocą ciekawego zabiegu montażowego z wykorzystaniem płomieni.
(David Lynch, Pierre-Henri Gibert) US 2002/2019, 61'

(Pierre-Henri Gibert) FR 2019, 29’
Poświęcony amerykańskiemu geniuszowi odcinek nagradzanego, autorskiego serialu dokumentalnego Portrety, w którym Pierre-Henri Gibert rozmawia z wybitnymi reżyserami o ich doświadczeniach pracy nad pierwszym filmem.
Ta krótkometrażowa produkcja stanowi świetną okazję do zapoznania się z osobowością i przekonaniami Davida Lyncha w zwięzłej i fascynującej formie – szczególnie za sprawą dynamicznego montażu scen z kilkunastu dzieł Amerykanina, towarzyszącego całości. Autor Twin Peaks opowiada o poszukiwaniu piękna w codziennych rzeczach, swoim sprzeciwie wobec sformalizowanej edukacji oraz wspomnieniach z młodości. Kluczowym elementem Portretu są jednak jego wspomnienia z pracy nad Głową do wycierania - ciekawostki z planu, anegdoty ze spotkań z innymi twórcami i wymieniane inspiracje.
W zestawie znajdziemy także produkcje nawiązujące do innych projektów Lyncha lub je zapowiadające: Przemysłowy pejzaż dźwiękowy przywodzi na myśl Głowę do wycierania, Robak pełznie świetnie wpasowałoby się między bardzo wczesne krótkie filmy artysty, zaś Pokój w mroku zwiastuje tematy i estetykę Inland Empire.
UWAGA! Jakość prezentacji filmów jest uzależniona od jakości materiałów oryginalnych. Momentami można odnieść wrażenie kręcenia przysłowiowym kalkulatorem, ale taki jest też urok tych produkcji - nostalgicznie najntisowy, rodem ze starej wypożyczalni VHS.
(David Lynch) US 2002, 8’

Nakręcona kamerą cyfrową impresja o naturze prawdy i o tym, że ludzie świadomie ignorują ból oraz cierpienie innych. Duchowy prolog Inland Empire. Film portretuje blondynkę w tytułowym pokoju ogarniętym mrokiem. Nagle pojawia się ubrana na biało tajemnicza kobieta, która rozpoczyna napawający niepokojem monolog...
ŁÓDŹ | BOAT
(David Lynch) US 2003, 9’

Opowieść o pragnieniu ciemności, nakręcona jasnego dnia na prywatnym jeziorze Davida Lyncha. Bohater, grany przez samego reżysera, pragnie „popłynąć tak szybko, by wpłynąć w noc”. Prześwietlone, zalane bielą zdjęcia wizualizują narrację ówczesnej żony autora, Emily Stofle, która poetycko referuje swój sen.
LAMPA | LAMP
(David Lynch) US 2003, 31’

Mariaż przyziemnej codzienności ze sztuką. David Lynch przez pół godziny buduje ozdobną lampę, tłumacząc kolejne etapy procesu oraz użyte materiały. Całości towarzyszy minimalistyczna ścieżka dźwiękowa, składająca się z powoli ewoluującego loopu perkusyjnego.
HEN DALEKO: CHŁOPAK Z SĄSIEDZTWA | OUT YONDER: NEIGHBOR BOY
(David Lynch) US 2001, 10’

Duchowo bliska kinu Harmony’ego Korine’a komedia absurdu, w której na ekranie Lynchowi towarzyszy jego syn, Austin Jack. Pewnego nużącego popołudnia, dwie jednostki porozumiewające się dziwacznymi, wysokimi głosami i specyficzną składnią, zostają odwiedzone przez pragnącego mleka wielkiego potwora, nazywanego „Chłopakiem z sąsiedztwa”. Wszystko kończy się masakrą Indian, dokonaną poza kadrem przez jankeską kawalerię – przypomnieniem zbrodni będących kamieniem węgielnym amerykańskiej kultury przedmieść.
PRZEMYSŁOWY PEJZAŻ DŹWIĘKOWY | INDUSTRIAL SOUNDSCAPE
(David Lynch) US 2002, 13’

Przywodząca na myśl Głowę do wycierania animacja o pozostałościach industrialnego społeczeństwa. Zniszczonym pogorzelisku cywilizacji towarzyszy mechaniczna muzyka. W pewnym momencie dźwięk i obraz się urywają – widzimy jedynie czerń i słyszymy błogą ciszę. Odpoczywamy od cierpienia, niczym ziemia po apokalipsie, którą ludzie sami na siebie sprowadzili.
ROBAK PEŁZNIE | BUG CRAWLS
(David Lcnch) US 2004, 5’

Niepokojąca, monochromatyczna animacja, atmosferą bliska wczesnym krótkim metrażom Lyncha, takim jak Sześciu mężczyzn, którym robi się niedobrze (sześć razy), Alfabet czy Babcia. Insekt wspina się po domku położonym w nieprzyjaznym otoczeniu. Jak się okazuje, w środku odbywają się eksperymenty lub tortury z użyciem wysokiego napięcia.
EKSPERYMENTY Z CZASEM | INTERVALOMETER EXPERIMENTS
(David Lynch) US 2004, 16’

ORGANIZATORZY:
So FILMS
Resetowanie
Kino Pod Baranami
Repertuar:
Piątek 4 kwietnia // Friday, April 4
- Głowa do wycierania (Tribute to David Lynch - pokazy filmowe w h...) 18:00
- Zagubiona autostrada (Tribute to David Lynch - pokazy filmowe w ...) 20:00
Sobota 5 kwietnia // Saturday, April 5
- Twin Peaks: Ogniu krocz ze mną (Tribute to David Lynch - pokazy ...) 17:45
- Twin Peaks: Brakujące elementy (Tribute to David Lynch - pokazy ...) 20:30
Niedziela 6 kwietnia // Sunday, April 6
- Zagubiona autostrada (Tribute to David Lynch - pokazy filmowe w ...) 17:45
- Krótkie metraże Davida Lyncha: Dumbland (Tribute to David Lynch ...) 20:15
Poniedziałek 7 kwietnia // Monday, April 7
- Krótkie metraże Davida Lyncha: 1966-1995 (Tribute to David Lynch...) 18:00
- Mulholland Drive (Tribute to David Lynch - pokazy filmowe w hołd...) 20:00
Wtorek 8 kwietnia // Tuesday, April 8
- Krótkie metraże Davida Lyncha: Dynamic 01 (Tribute to David Lync...) 18:00
- Twin Peaks: Ogniu krocz ze mną (Tribute to David Lynch - pokazy ...) 20:00
Środa 9 kwietnia // Wednesday, April 9
- Głowa do wycierania (Tribute to David Lynch - pokazy filmowe w h...) 18:00
- David Lynch: żyć sztuką (Tribute to David Lynch - pokazy filmowe...) 20:00
Czwartek 10 kwietnia // Thursday, April 10